Postępowanie o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej kończy się wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
Po uchyleniu art. 491[4] pr. upadł., przepisy prawa upadłościowego nie przewidują na tym etapie możliwości negatywnego rozstrzygnięcia wniosku. Treść postanowienia określa art. 491{5} pr. upadł.
Sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości w którym:
- wskazuje imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, adres oraz numer PESEL dłużnika (upadłego), w przypadku gdy upadły nie posiada numeru PESEL – inne dane umożliwiające jego jednoznaczną identyfikację, w szczególności numer paszportu i oznaczenie państwa wystawiającego paszport , numer karty pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, albo numer w zagranicznym rejestrze, albo zagraniczny numer identyfikacji lub identyfikacji podatkowej;
- wskazuje NIP, w przypadku gdy upadły miał taki numer w ciągu ostatnich 10 lat przed dniem złożenia wniosku
- określa, że upadły jest osobą nieprowadząca działalności gospodarczej
- wzywa wierzycieli upadłego do zgłoszenia wierzytelności syndykowi, na wskazany adres w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w rejestrze
- wzywa osoby, czyli te którym przysługują prawa oraz prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomości należącej do upadłego w przypadku gdy nie zostały ujawnione w księdze wieczystej, do ich zgłaszania w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w rejestrze od rygorem utraty prawa powoływania się na nie w postępowaniu,
- wyznacz syndyka,
- wskazuje czy postępowanie upadłościowe będzie prowadzone w trybie określonym art 491[1] ust. 1 czy 2 pr. upadł;
- w przypadku gdy postępowanie upadłościowe będzie prowadzone w trybie określonym w art. 491[1] ust. 2 pr. upadł (według przepisów o postępowaniu) w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd określa ponadto czy funkcję sędziego komisarza oraz zastępcy sędziego komisarza będzie pełnił sędzia czy referendarz sądowy.[1]
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej na posiedzeniu niejawnym
Zgodnie z art. 27 ust. 1 pr. upadł. sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Z kolei ust. 3 zdanie pierwsze art. 27 pr. upadł. stanowi, że postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości sąd wydaje w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku. Termin ten ma co prawda charakter instrukcyjny, niemniej jednak jego określenie w ustawie ma na celu realizację zasady szybkości postępowania upadłościowego, czemu co do zasady służy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
rygorystyczne i rozbudowane wymogi formalne wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy
Nadto, treści art. 22, art. 23 i art. 24 pr. upadł. ustanawia bardzo rygorystyczne i rozbudowane wymogi formalne wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy, co ma umożliwić sądowi orzekanie na podstawie samych tylko dokumentów, bowiem sąd winien móc ustalić na podstawie dokumentów zarówno stan niewypłacalności dłużnika jak i stan jego majątku. Ostatecznie wskazać należy, że przed nowelizacją z 15.5.2015 r. przepis art. 27 ust. 1 pr. upadł. jednoznacznie określał, że sąd upadłościowy mógł wyznaczyć rozprawę, jeśli uznał to za konieczne. Obecnie wobec skreślenia zd. 2 należy uznać, że zasadą jest rozpoznawanie przez sąd upadłościowy sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Konieczność wyznaczenia rozprawy
Co istotne, o konieczności wyznaczenia rozprawy nie przesądza sama potrzeba prowadzenia postępowania dowodowego, bowiem sąd może na posiedzeniu niejawnym przeprowadzić postępowanie dowodowe w całości lub w części. Zasadą jest orzekanie sądu upadłościowego na posiedzeniu niejawnym. Celem ustawodawcy było tu możliwe usprawnienie postępowania oraz pominięcie konieczności wyznaczania rozprawy z przyczyn czysto formalnych.
Mając na względzie dyspozycje ww. regulacji prawnej wskazać należy, że w postępowaniach o ogłoszenie upadłości zasadą jest orzekanie na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten co prawda nie wyklucza możliwości wyznaczenia rozprawy oraz skierowania rozprawy na posiedzenie jawne, tym niemniej wyraźny prymat w tym zakresie ma orzekanie w powyższym zakresie na posiedzeniu niejawnym.
Wyznaczenie rozprawy
Wyznaczenie rozprawy
Wyznaczenie natomiast rozprawy w sprawie traktowane jest przez ustawodawcę w sposób wyjątkowy. Taki bowiem sposób procedowania związany jest z sytuacją w której istnieją okoliczności wymagające doprecyzowania oraz sprawdzenia. Jeśli natomiast w sprawie nie zaistniały okoliczności podlegające dodatkowej weryfikacji (co miało miejsce w niniejszej sprawie) to nie sposób przyjąć, że w takiej sytuacji wyznaczenie rozprawy jest konieczne i uzasadnione [zob. – postanowienie z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2021-03-24, XXIII Gz 32/21].
Upadłość, a prawo zarządu majątkiem
Z dniem ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację likwidacyjnej, na podstawie art. 75 Prawa upadłościowego i naprawczego, upadły traci natomiast prawo zarządu majątkiem oraz możliwość korzystania z niego (art. 75 ust. 1 pr.u.n.).
O tym, jak kształtuje się pod względem podmiotowym postępowanie sądowe w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego stanowi art. 144 pr.u.n., mający charakter normy procesowej.
Upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy
Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Jak wskazano wyżej, brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków, skutki ogłoszenia upadłości dotyczą sfery jego zdolności do czynności prawnych. Zgodnie z art. 144 pr.up.n., postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka i przeciw niemu.
Dochodzi zatem do tzw. podstawienia procesowego, które oznacza, iż postępowania sądowe syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony.
Podstawienie syndyka odnosi się jednak tylko do postępowań dotyczących masy upadłości. Z dniem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej bowiem, wyłącznym trybem dochodzenia wierzytelności upadłościowych staje się postępowanie upadłościowe. Wierzytelności przysługujące od upadłego powinny być zgłoszone przez wierzyciela sędziemu komisarzowi. Proces cywilny o nie jest co do zasady niedopuszczalny, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 145 ust. 1 pr.u.n., gdy postępowanie sądowe zostało wszczęte przed ogłoszeniem upadłości pozwanego, a w postępowaniu upadłościowym odmówiono ich umieszczenia na liście wierzytelności.
Wierzytelność może być dochodzona przeciwko upadłemu
W takim przypadku wierzytelność może być dochodzona przeciwko upadłemu po umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego (art. 263 pr.u.n.). Wierzyciel, który przed ogłoszeniem upadłości dłużnika nie wszczął procesu o wierzytelność podlegającą umieszczeniu na liście wierzytelności, po ogłoszeniu upadłości nie może już wytoczyć o nią powództwa, chyba że chodzi o wierzytelność powstałą po ogłoszeniu upadłości (wierzytelność w stosunku do masy upadłości) wynikająca z czynności dokonanych przez syndyka albo ze stosunków prawnych powstałych jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, w które wstąpił upadły (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r. III CSK 244/08).
Upadłość Konsumencka – Kancelaria Prawna Sosnowiec
Kancelaria Prawna Sosnowiec, Adwokat Sosnowiec, Prawnik Sosnowiec, prowadzi sprawy o upadłość konsumencką. Oferujemy kompleksową pomoc prawną z zakresu prawa upadłościowego.
Oferujemy pomoc prawną osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, jak również przedsiębiorcom.
Zapraszamy na konsultacje z adwokatami, radcami prawnymi, prawnikami w Kancelarii prawne w Sosnowcu.
Kancelaria Prawna mieści się przy ul. Sucha 33 w Sosnowcu.
[1] A. Machowska, Upadłość konsumencka, Warszawa 2020, s. 85-86.